صرفه جویی

با رسیدن زمستان، داستان همیشگی کمبود گاز و افزایش مصرف آن تکرار می شود. در این میان تفاوت میان امسال با سال آینده این است که گاز امسال گران‌تر است. اگر قیمت گاز آن قدر گران باشد که فشارمحسوسی به خانوارها وارد شود، خانوارها به فکر استفاده از روش‌های بهینه‌سازی مصرف سوخت مثل عایق کردن پنجره‌ها و ... می افتند. اگر آن قدر گران نباشد، قید بهینه سازی را می زنند. چرا که هزینه‌های بهینه سازی آن قدر هم کم نیست. در این میان نقش وام‌های نوسازی خانه می‌تواند تعیین کننده باشد. اگر خانوارها بتوانند هزینه‌ی عایق سازی خانه‌هایشان را با وام بانکی تامین کنند، بدون شک به سراغ این کار می روند. در این صورت مصرف گاز در زمستان‌ها کاهش چشم‌گیری خواهد یافت.

پ.ن.: در پاریس که بودم، فیلم مستندی راجع به عایق سازی ساختمان‌ها دیدم. با چرخ بال (هلکوپتر سابق) بر فراز بام‌ها می گشتند و با دوربین مادون قرمز فیلم برداری می کردند. ساختمان‌هایی که عایق نبودند، هاله‌ای قرمز در اطرافشان مشاهده می‌شد. بدین ترتیب به صاحبان ساختمان‌ها اخطار می دادند که هر چه زودتر ساختمان خود را عایق کنند. ساختمان های عایق، فقط در چند گوشه‌ی مختصر قرمز بودند و تفاوتشان با ساختمان‌های غیرعایق در حد غیرقابل باوری بود.

یارانه ی نقدی چگونه محاسبه شده است؟

در این پست قرار نیست که به عنوان بالا جوابی داده شود. حتما کسانی که این محاسبه را کردند، اطلاعات کافی از مرکز آمار و بانک مرکزی کسب کرده بودند و بر اساس آن اطلاعات و مدل هایی در اقتصاد این محاسبه را انجام دادند. اما خوب هر خانواده ای بر اساس الگوی مصرف خود می تواند این محاسبه را انجام دهد. مطمئنا چون الگوی مصرف خانواده ها فرق می کند، برخی این پول را ناکافی بدانند و مجبور شوند که الگوی مصرف خود را تغییر اساسی دهند. تصور من این است که خانواده های پر جمعیت، کمتر الگوی مصرف خود را تغییر می دهند. چون معمولا هزینه ی گاز یک خانواده ی ۳ نفری و کمتر از نصف یک خانواده ی ۶ نفری است. هزینه ی برق و آب و بنزین و نان هم به همین شکل است. اما مثلا شاید نفت کوره  را در هزینه ها حساب نکنیم و این اشتباه است. چون به هر حال نفت کوره هم بخشی از تولید را می چرخاند و قیمت کالاهای تولیدی آن بخش به طور خود به خود افزایش می یابد. محاسبه ی این افزایش هم کاری سخت است. بنابراین فرض می کنیم که دست اندرکاران محاسبه، سهم همه چیز را در سبد خانواد در نظر گرفتند و به عدد ماهی ۴۰ هزار تومان رسیدند.

آموزش راه های صرفه جویی

من متخصص اقتصاد نیستم که بتوانم درمورد خوب یا بد بودن این طرح نظر دهم. اما تقریبا تمام وبلاگ های اقتصادی که از نظر من قابل خواندن هستند، این طرح را لازم ارزیابی کردند. شاید انتقادهایی به نحوه ی اجرای آن وجود داشته باشد، اما در مورد کلیت آن تردیدی نیست. اما سوالاتی در ذهن من هست که جوابی برای آن ندارم. سوالاتی از این قبیل که آیا اجرای این طرح مردم را مجبور می کند که درها و پنجره های قدیمی شان را با نوع دوجداره آن عوض کنند؟ آیا شروع به عایق کاری ساختمان می کنند؟ آیا بخاری گازی خود را با برنامه روشن و خاموش می کنند؟ آیا شوفاژخانه های خود را عایق می کنند؟ آیا نانوایی ها نان بهتری می پزند که ضایعات آن کمتر است؟ آیا مردم کمتر نان را دور می ریزند؟ آیا دیگر کسی ماشین خود را با شلنگ آب نمی شویند؟ آیا شیرهای جدید که مصرف آب را پایین می آورد نصب می کنند؟ به طور کلی آیا مردم راه درست صرفه جویی را بلندند؟

وام هایی برای صنایع آسیب پذیر

امروز اجرای طرح حذف یارانه ها رسما اعلام شد. همچنین، اعلام شده که صنایع آسیب پذیر وام هایی بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون با بهره ی هفت درصد و صنعتگران می توانند بدون وثیقه و تنها با سفته وامهایی با بهره ی سه درصد دریافت کنند. این نوع وام دادن، به نظر فقط هدردهی پول و وام های بانکی است که قرار است در خدمت جایگزینی تکنولوژی هایی قرار گیرد که انرژی را بهینه مصرف می کنند. بهتر بود ابتدا یک رتبه بندی اعتباری از صنایعی که توان جایگزینی دستگاه های فرسوده را با دستگاه های مدرن دارند انجام می شد، بعد به آن هایی که اعتبار بهتری دارند، آن هم بر اساس اعتبارشان وام داده می شد. عدم مدیریت ریسک احتمالا ضعف بزرگی در اجرای این طرح است و برای صنایع مشکلات فراوان ایجاد می کند. فراموش نکنیم که وقتی صنایع دچار درماندگی مالی می شوند، بانک ها هرگز کوچکترین رحمی با آن ها نمی کنند.